🔉23 PAŹDZIERNIKA. Żywot Św. Ignacego z Konstantynopola, Patryarchy.

Byłej rodzinie cesarskiej płynęło życie długo w spokoju; całą pełnią zażywali wewnętrznych pociech, jakie dać może uczciwa Służba Boża na samotności. Jedynie herezja obrazoburców, popierana przez cesarza Leona, dawała się młodemu Ignacemu odczuwać, ponieważ opat klasztoru był jej zwolennikiem i godził rozmaitymi drogami na prawowierność swych zakonników. Znosił młodzieniec udręczenia cichym sercem, bo wiedział, iż doskonałość zakonna nie polega na usunięciu się od świata, ale na dążności, codziennie samemu sobie obumierać. Cnota Ignacego wyniosła cesarskiego syna na godność Opata po śmierci swego prześladowcy.

Tymczasem w Konstantynopolu nastąpiły zmiany w politycznych stosunkach. Po Leonie i Michale II. nastąpił Teofil; wszyscy troje byli obrazoburcami. Dopiero wdowa po Teofilu, imieniem Teodora, przywróciła w imieniu małoletniego Michała III. powagę nauk katolickich i usunęła Jana patryarchę jako zwolennika herezji; po czteroletnich rządach Metodego godność biskupią w stolicy państwa otrzymał Ignacy Opat.

Gorliwość nowego biskupa niedługo ciężkie na niego sprowadziła chwile. W poczuciu swych pasterskich obowiązków wystąpił przeciw Bardasowi, wujowi Michała III.; napominał go do porzucenia kazirodczych stosunków, dla których rozpustnik był wypędził prawowitą żonę; w kościele odmówił mu Komunii Świętej jako publicznemu grzesznikowi, nadto wyklął go z jedności kościelnej. Bardas dyszał zemstą; pozyskał rozwiązłego siostrzeńca dla swych planów. Aby utorować sobie drogę do samowolnego postępowania, usunęli krewniacy cesarzową Teodorę i jej córki do klasztoru, skazali Ignacego na wygnanie, a na jego miejsce ogłosili patryarchą rzezańca Focjusza; stało się to roku 854.

Był to niejako początek udręczeń Ignacego. Bardas nie ustawał w prześladowaniu swego przeciwnika, na którego był podniósł swego czasu miecz w świątyni Pańskiej; sromoty swej nie mógł, bo nie chciał zapomnieć; widział także, iż Focjusz się nie ostoi przy swej godności, póki Ignacy oporu się nie wyrzeknie. Przedstawiał więc prawowitego patryarchę jako rokoszanina i spiskowca, który niepokoi lud, grozi cesarzowi i państwu niebezpieczeństwem. Na podstawie fałszywych oskarżeń krwawe rozpoczęły się przesłuchy i badania. Służba Ignacego znosić musiała tortury. Sam patryarcha cierpiał jakoby był największym zbrodniarzem; odbierał policzki; wlekli go siepacze z sobą z wyspy Terebintus, na której przebywał, przez rozmaite miejscowości i więzienia, aż go okutego w kajdany zostawili na wyspie Lesbos roku 859. W tym samym czasie ogłosił nieprawnie Focjusz Ignacego jako pozbawionego godności patryarchy

Aby uzyskać potwierdzenie papieskie, wysłał Focjusz kłamliwy list do Mikołaja jako biskupa rzymskiego; donosił, iż Ignacy dla podeszłego wieku i choroby był się zrzekł patryarchatu; prosił o przysłanie legatów celem ułożenia nowych stosunków. Papież w odpowiedzi podkreślił nie prawowitość rządów Focjusza, wysłał wszakże dwóch biskupów, którzy mieli rozpatrzeć się w zawikłaniach. Zdawało się Ignacemu, iż czas spokoju dlań nadchodzi; zawiodły go oczekiwania. Wezwany z klasztoru z Terebintus, dokąd był znowu przewieziony, stanąć musiał przed zgromadzeniem, w którym znajdowali się tylko oskarżyciele. Przybrał był się w szaty biskupie; zdarli mu je słudzy; zostawili mu tylko suknię zakonną. Naglony do zrzeczenia się godności dzierżonej, Ignacy odpowiadał odmownie. Wtedy gwałtem przytrzymano rękę jego, która bezwiednie pisać musiała akt rezygnacji. Focjusz tryumfował; Ignacy, otoczony przez straże, przebrać się musiał za wieśniaka, aby ujść najętym skrytobójcom, którzy czyhali na jego życie. Pan Bóg opiekę roztoczył nad sługą Swym; pościg nieraz Ignacego napotykał, a jednak go nie ujął, bo go nie poznawał. Głosem ludu był skazaniec niewinnym. Głos ten się objawił w całej swej sile, gdy niedługo po ucieczce Ignacego gwałtowne trzęsienie ziemi zagroziło Konstantynopolowi. Żądaniom ludności zawdzięczał Ignacy zachowanie swego życia; opuścił swe kryjówki, aby zamknąć się w klasztorze Terebintus.

Na wieść o tych wypadkach papież Mikołaj na synodzie stanął w obronie Ignacego, wyklął Focjusza i zażądał, aby wygnańca przywrócić do dawnej godności. Listy papieskie nie wywarły żadnego skutku. Natomiast kara Boża miała dać świadectwo niewinności. Bardas padł ofiarą zabójstwa z rozkazu cesarskiego; cesarz zginął z ręki swego powiernika Bazylego, który przywłaszczył sobie tron państwa. Focjusz szukał sposobów, aby się utrzymać przy patryarchacie. Zwołał biskupów, aby zaznaczyć samodzielność Kościoła greckiego, niezależność rzekomą od Rzymu, a choćby rzucić klątwę na papieża. Były to ostatnie wysiłki zbrodniczego rzezańca. Cesarz Bazyli usunął Focjusza i przywołał Ignacego z klasztoru, aby objął rządy patryarchatu r. 867.

Po jedenastu latach udręczeń niewinność Ignacego świetne odniosła zwycięstwo. Focjusz był na wygnaniu. Zwolenników jego jednał prawowity biskup łagodną wyrozumiałością. Na jego prośby ówczesny papież Hadrian zwołał r. 869 sobór powszechny do Konstantynopola; prądy, wywołane i podsycane przez Focjusza, zostały potępione powagą nieomylnego w sprawach Wiary i obyczajów Kościoła całego. W podeszłym wieku, bo liczył już bowiem około 80 lat, Ignacy umarł świątobliwie jako nieustraszony obrońca wiary i jej gorliwy wyznawca dnia 23 października r. 878.

Przeciwieństwo, jakie się za Focjusza wyłoniło przeciw biskupowi rzymskiemu, było źródłem do rozdwojenia pomiędzy Kościołem greckim i łacińskim. Zawiść nurtowała pomiędzy Grekami; schizmę zupełną wywołał 150 lat później Michał Cerulariusz; do dzisiaj realizowane są nieszczęsne jej skutki.

Źródło: Żywoty Świętych Pańskich Ks. Władysława Hozakowskiego, 1907r.